Cô luôn biết cách vận dụng những tinh túy của âm điệu ngũ cung và đáp ứng được những đòi hỏi cách tân của thời đại. Có thể nói, Bảo Lan là một trong số ít những ca sĩ, nhạc sĩ nữ dám khám phá những chân trời mới mẻ, theo đuổi những cuộc chơi và cũng là giấc mộng của riêng mình.

Chào Bảo Lan! Chị và nhóm 5 Dòng kẻ (5DK) đã “Nam tiến” được một thời gian cũng tương đối rồi nhỉ. Là người con của đất Hà Thành, tốt nghiệp loại xuất sắc chuyên ngành đàn bầu, bên trong chị còn bao nhiêu % tính cách của người Hà Nội? Trong tư duy âm nhạc của chị, còn bao nhiêu % sự tinh túy của âm điệu ngũ cung?

Những gì đã ăn sâu vào tính cách thì không dễ thay đổi. Tôi vẫn mang trong mình những tính cách của con gái đất Hà Thành. Tôi chỉ hội nhập văn hóa phương Nam, để thấy mình gần gũi và hiểu hơn về nơi mình đang sống. Sống ở phương xa giúp tôi mở mang thêm nhiều điều mà tôi sẽ không bao giờ nhận thấy nếu như không xa Hà Nội. Trong các sáng tác của mình, tôi vẫn luôn hướng về nơi tôi đã được sinh ra và trưởng thành, tới những gì tôi đã có được từ nơi này. Từ kí ức tuổi thơ cho đến những làn điệu Bắc bộ…tất cả sẽ luôn là “đặc sản” trong âm nhạc của tôi.

Sự trưởng thành về tư duy của một nhạc sĩ, ca sĩ thể hiện ở sản phẩm âm nhạc cũng như quá trình hoạt động nghệ thuật. Riêng chị đã trưởng thành như thế nào, có thể lấy những “sản phẩm” của chị để làm ví dụ minh họa?

Trước đây mọi người vẫn ví tôi như một Cánh hồng mong manh. Thời điểm đó thì đúng là như vậy, bởi tôi vẫn chưa viết được những điều tôi trăn trở, tôi chưa tìm được cá tính riêng cho 5DK. Tôi cần có thời gian để chuyển những bước chân nhịp nhàng sao cho khỏi vấp ngã trong mớ bòng bong của vô số các thể loại nhạc. Vàđúng như thế, 5DK với Cánh hồng hay Chàng hát rong, Khúc ca cuộc đời, Lấp lánh ước mơ…luôn để lại cho tôi những niềm vui mỗi khi rời sân khấu trong sự tán thưởng của các bạn trẻ. Điều đó dường như khiến tôi trưởng thành chậm hơn. Tôi cho rằng, khi đó, tôi và 5DK rất “hợp thời”và đạt đựợc khá nhiều thành công, nhưng đó chưa hẳn là cái tôi mong đợi. Tôi bắt tay viết những điều tôi trăn trở hơn, những điều tôi đã để dành cho mình từ vốn sống, từ những gì tôi học hỏi được. Và thế là, Xin ru lòng yên, Giấc mơ thật, Độc huyền cầm, Đôi cánh, Cánh mặt trời… ra đời. Tôi như đang vươn vai, cao lớn hơn và thỏa mãn với chính mình. Quan trọng nhất là đồng nghiệp và khán giả đã đón nhận những sản phẩm của tôi đầy trân trọng, dành cho tôi những lời lẽ ưu ái mà khi đó tôi chưa dám nghĩ tới. Tôi tự tin hơn và thấy mình đã trưởng thành thật sự.

Thế bây giờ,chị thích sự lặng lẽ hơn hay là sự ồn ào nơi công cộng? Chị thích những sản phẩm âm nhạc của mình sẽ tạo ra những hiệu ứng đám đông hay chỉ cần ai đó đồng cảm, nghe một mình-hoàn toàn cá nhân?

Trong đời sống, tôi không thích ồn ào. Tôi mang nó cả vào âm nhạc. Nhưng điều đó không có nghĩa là tôi sáng tác chỉ để cho riêng mình thưởng thức . Nhạc sĩ nào, ca sĩ nào cũng đều muốn sản phẩm của mình đến được với công chúng, được chia sẻ và đồng cảm với nhiều trái tim. Khi viết, ai cũng xây dựng cho mình một thế giới riêng để tưởng tượng, hoặc đem về từ hiện thực những điều đã ăn sâu vào trí óc, đó là cái riêng tư của người viết. Nhưng khi thành sản phẩm, người đón nhận có thể sẽ bắt gặp những đồng điệu, và cái riêng sẽ biến thành cái chung. Không có tưởng tượng nào là cụ thể, vì vậy khi thưởng thức, mỗi người cũng sẽ có những cảm nhận của riêng mình, dù lúc đó chỉ có một hay nhiều người. Tôi chỉ không thích sản phẩm của mình được người ta ồ lên vì nó quá sôi động hay vì nó có những điệu nhảy đẹp khi trình diễn rồi sau đó lãng quên, mà tôi mong muốn nó sẽ được người ta nghe lại thêm nhiều lần mà vẫn thấy hay.

Có lúc nào chị cảm thấy bức bối vì không tìm được sự chia sẻ, đồng cảm?

Hầu hết những sáng tác tôi tâm huyết đều là những tâm tư tình cảm hay nhận thức của riêng tôi, nó ít mang tính “cổ động hay theo một tiêu chí thời đại nào. Vì thế rất khó để người ta đồng cảm một cách “loáng thoáng”. Tác phẩm của tôi luôn lấy đi nhiều thời gian và sự tập trung của người nghe. Và khi chú ý, người ta mới cảm nhận được những điều tôi muốn gửi gắm. Dù đó là hình ảnh ký ức tuổi thơ của tôi, hay cuộc đối thọai với nhân vật vô hình nào đó, hay những mẩu chuyện đời tôi đã trải qua, thì cái cuối cùng tôi muốn hướng đến vẫn là giá trị nhân văn trong mỗi tác phẩm, và sau cùng là tư tưởng âm nhạc… Đôi lúc, tôi cũng cảm thấy buồn khi những vấn đề tôi đưa ra chưa được đồng cảm nhiều như tôi mong đợi, mà khán giả lại dễ dàng tâm đắc với những đề tài lẽ ra không nên có trong một bài hát. Nhưng từ đó tôi càng trân trọng hơn những người đã dành những tình cảm cho những sáng tác của tôi.

Stephen King có nói rằng:“Những gì bạn viết ra, có lúc nó sẽ giã từ bạn vĩnh viễn, tựa như những bức ảnh cũ, dưới ánh nắng mặt trời, nhạt phai hết thảy chỉ còn lại màu trắng.” Chị có sợ đến một lúc nào đó, sẽ chẳng còn ai nhớ và lưu tâm đến những sản phẩm âm nhạc của mình?

“Bức ảnh cũ dưới ánh nắng, nhạt phai hết thảy và chỉ còn lại màu trắng”, nhưng giá trị của nó sẽ vẫn tồn tại nếu như nó vẫn được lưu giữ trong trí nhớ của những người đã từng được nhìn ngắm nó. Theo quan điểm của tôi, giá trị của mỗi sản phẩm chất xám luôn tồn tại trong trái tim của người sản sinh ra nó, của những người chứng kiến nó, và nhất là những người có thể đồng cảm và yêu mến nó. Vì vậy, khi chẳng còn ai lưu tâm hay nhớ tới những sản phẩm âm nhạc của mình, tôi nghĩ đã tới lúc mình nên dừng lại.

Mới đây, Cánh mặt trời xuất hiện ấn tượng với lối phối khí Newage Symphony Orchestra bên cạnh phần trình diễn đơn giản nhưng biểu cảm của 5DK trên sân khấu Mai Vàng. Tất cả đã tạo nên sự tươi mới, phong phú về hình tượng nghệ thuật và kịch tính âm nhạc sâu sắc. Chị có thể chia sẻ thêm về ca khúc này?

Cánh mặt trời là một ca khúc tôi rất tâm huyết. Với Cánh mặt trời, tôi gần như đã tóm tắt cả chặng đường 10 năm của 5DK. Từ khi chúng tôi bay vào phương Nam, vất vả để tìm chỗ đứng cho mình, cho tới khi có được những thành công và thỏa mãn những ước mơ. Rồi có những vấp váp, đấu tranh, chọn lựa, để rồi lại nhận thức về bản thân và lại bay với những hoài bão, đôi khi hơi viển vông nhưng mang đầy nhiệt huyết. Tôi chọn lối phối khí Newage Symphony Orchestra vì nó gợi mở không gian đa chiều cho những ý niệm mà tôi muốn người nghe cảm thụ cùng mình. Và khi trình diễn, nó cũng sẽ tạo hiệu ứng rất tốt nếu như được đầu tư đúng cách. Tôi vẫn “mơ” Cánh mặt trời sẽ được thăng hoa trên sân khấu với một dàn nhạc giao hưởng hay được dàn dựng như một trích đoạn của nhạc kịch Broadway…

Những cánh chim ấy lại tiếp tục bay lượn ở phương trời mới để thỏa ước mơ huyền thoại Cánh mặt trời. Thế chị có bao giờ đủ can đảm đánh đổi những điều quý giá để làm nên những điều vĩ đại, để làm nên một điều gì đó không dám nói là sẽ đi vào “huyền thoại” nhưng nó cũng phần nào đó có ý nghĩa đối với chính bản thân mình?

Nếu như ai đó cho tôi cơ hội để chọn lựa, tôi sẵn sàng đánh đổi mà không ngần ngại. Cuộc sống mưu sinh khiến người ta quên đi và không muốn nhắc tới những gì quá viển vông. Cũng có người cho rằng ý nghĩa cuộc sống nằm ở những cái giản đơn, bình thường. Nhưng theo quan niệm của tôi, muốn làm nên điều gì đó vĩ đại thì phải khác thường, phải hy sinh, phải đánh đổi, không mang ý nghĩa cá nhân. Những điều tôi đã làm, đối với tôi mang nhiều ý nghĩa, nhưng để trở thành vĩ đại thì tôi chưa dám, bởi tư tưởng của những điều vĩ đại phải ảnh hưởng được đến cộng đồng, kể cả trong âm nhạc. Điều này vô cùng khó, không có chuẩn mực nào cho nó. Vì thế tôi chưa thấy có nhiều điều to lớn để lựa chọn và đánh đổi. Tôi chỉ biết cống hiến hết mình, và ước mơ sẽ vẫn là ước mơ, viển vông vẫn là viển vông, tôi chỉ hy vọng một ngày nào đó, người ta nhắc đến 5DK của tôi, họ sẽ buột miệng và nói “À, đó là Cánh mặt trời l”…

Cảm ơn chị về buổi trò chuyện. Hy vọng cùng với sức bật mới, 5DK lại sẽ hăm hở tiếp tục bay vào cuộc hành trình âm nhạc cuốn hút bằng những đôi cánh mặt trời.

Dung Trần ANVN7 (01/2010)