Giới trẻ hiện nay thích lướt web và nghe nhạc online cũng như sở hữu những album ca nhạc dưới dạng “ảo” nhiều hơn. Từ đó làm nảy sinh hiện tượng ca sĩ phát hành album online ngày một nhiều. Đây có phải là một xu hướng sẽ phát triển theo hướng chuyên nghiệp hay chỉ có tính đối phó tức thời?

Hình thức ra mắt hay phát hành album online không phải là mới mẻ nhưng gần đây nó trở thành công cụ đắc lực để nhiều ca sĩ quảng bá sản phẩm. Vừa qua ca sĩ Lê Hiếu đã bán album mới Chỉ còn những kỉ niệm thông qua những kênh phổ biến như Amazon, iTunes Store, CDBaby,…để khắp thế giới có thể mua, và đặt hàng thông qua trang web www.nava.com để được giao đĩa tận nhà. Hay Trương Quỳnh Anh trong kế hoạch, vừa ra mắt MV Thế nhé anh trên hệ thống các website, sau đó sẽ là 2 MV mới nữa trước khi ra mắt album vol3 vào tháng 11 năm nay. Nằm trong mô hình như vậy có Dương Triệu Vũ đã tung ra MV Tỉnh mộng và Anh không cần  trong hai tháng gần đây để chuẩn bị cho bước ra mắt vol2 với hình ảnh hoàn toàn mới. Hay Vy Oanh đã tung ra single online Em rất nhớ anh trước khi có sản phẩm chính thức,…

Với mật độ phát hành album trên mạng dày đặc như hiện đây, còn có những ca sĩ khác như Hoàng Rapper – album Hơi thở, người mẫu Trang Nhung cũng có album Môi hôn, VMusic đã có album Việt Nam ngày mới trước khi ra bản chính thức,…chứng tỏ sức hấp dẫn của việc phát hành album online có thực trong đời sống âm nhạc. Ở một khía cạnh khác, nhiều bạn trẻ chọn con đường này để giới thiệu mình một cách hiệu quả thông qua trang web khổng lồ là youtube.com. Khán giả từng được làm quen nhiều cái tên lạ thông qua hình thức này như Thái Trinh, Thùy Chi, Mai Quốc Việt,…

Câu chuyện phát hành online không mới mẻ gì với các ca sĩ nổi tiếng trên thế giới. Việc làm này đã đem lại thành công không nhỏ, tạo ra sự quen thuộc cũng như ấn tượng ban đầu cho album sắp trình làng. Như Trương Quỳnh Anh chia sẻ trong buổi gặp gỡ báo chí: “Hiện nay, để thực hiện và phát hành một single dạng DVD cũng tốn khá nhiều chi phí mà chưa chắc đã có nhiều khán giả mua để xem, tôi quyết định chọn hình thức ra mắt oline vừa tiện lợi mà có thể lan truyền đi khá nhanh…”. Ngoài ra còn có ca sĩ tung những đoạn trailer để giới thiệu trước như Hồ Quỳnh Hương có trailer show Sắc màu, đặc biệt là hình thức quảng cáo album bằng những video clip riêng lẻ trước khi chính thức lên kệ.

Không phải ngẫu nhiên thời gian gần đây không ít ca sĩ chọn những trang web âm nhạc để quảng bá, giới thiệu album như một sản phẩm hoàn chỉnh. Điển hình  trong đó có zingmp3, nhaccuatui, nhachot,…Như một kho lưu trữ khổng lồ, những website này trở thành kho nhạc quý giá cho người nghe, quan trọng là hầu như hoàn toàn miễn phí, chỉ cần đăng ký thành viên là có thể tải toàn bộ album của bất kì ca sĩ nào với chất lượng khá cao (mp3, 192kb/s). Ngoài ra, trước thực trạng ế ẩm của băng đĩa, ca sĩ ngại khi phát hành số lượng lớn mà chỉ thu về con số lẻ, do đó một phương án “cho không” vừa nhanh, tiện đó chính là phát hành online.

Chúng ta không thể phủ nhận mức độ lan truyền của cộng đồng mạng hiện nay, mà đối tượng chính của nhiều ca sĩ lại là khán giả trẻ, vì vậy tốc độ lan tỏa càng nhanh. Đó là hiệu quả của sự lan truyền thông tin thông qua hệ thống mạng mang lại. Trong khi đó, rất nhiều album sau khi phát hành đôi ba năm nhưng con số in trên tem chưa vượt qua được con số 10.000 bản. Do đó, chọn phương án phát hành online cũng là điều dễ hiểu.

Trước mắt, việc phát hành album online có vai trò tương hỗ cho việc quảng bá nhiều hơn là mang lại lợi nhuận trực tiếp như kinh doanh băng đĩa. Nhưng sự lan truyền của nó là rất lớn, hơn nữa “giá trị ảo” mà nó mang lại là “giá trị thật”, nghĩa là người nghe chỉ cần gõ tìm tên ca khúc mình yêu  thích thông qua hệ thống tìm kiếm là sẽ được nghe ngay ca khúc mình thích, giá trị gia tăng nữa chính là sự liên kết về tin tức, bài viết, kể cả nhạc chuông nhạc chờ cũng có. Nhưng liệu trong tâm lý khán giả “bất ổn” như hiện nay, phương án phát hành online xem như “cho không” như vậy có tạo ra tính hai mặt là tạo nên thị trường âm nhạc “ảo” và giá trị của băng đĩa ngày càng mất dần.

Cũng nằm trong dạng thức online nhưng có vài ca sĩ lại chọn đó như một cách tiếp cận thị trường, quảng bá chứ không phát hành chính thức. Hoặc bán ca khúc thông qua những nhà phân phối lớn trên thế giới. Trước đây album Sài Gòn Lounge 1 của nhạc sĩ Quốc Bảo và ca sĩ Nguyệt Ánh đã bán online trên toàn cầu. Như một xu thế tất yếu, để quảng bá và tạo sự tiện lợi cho khán giả, hình thức bán nhạc online đã được chọn lựa nhưng các kênh phân phối chính thức trong nước hầu như chưa có và chỉ dưới dạng đặt hàng qua mạng và được giao tận nhà.

Dù chọn hình thức online để phát hành hay quảng bá cho các album ca nhạc mà xa hơn là tên tuổi ca sĩ thì vẫn cần sự tỉnh táo để chọn lựa thích hợp. Chính những trang âm nhạc đã và đang là một trong những nguyên nhân khiến cho thị trường băng đĩa yếu dần đi. Tâm lý người nghe cũng thay đổi do được nghe và sở hữu nguồn nhạc miễn phí. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, phát hành online vẫn đang là biện pháp được các ca sĩ trẻ ưu tiên lựa chọn.

KHÁNH HƯNG SN38 (07/2011)