Không ngại “thử thách”
Bước sang năm thứ 7 tiếp tục lên sóng, Bài hát Việt vẫn giữ nguyên ý nguyện ban đầu của những người thực hiện, giới chuyên môn lẫn khán giả là “xây” lại tòa lâu đài ca khúc nhạc Việt hay hơn, đẹp đẽ hơn. Đó cũng là động lực thúc đẩy cho những thay đổi tạm gọi có tính “cải tiến” trong mùa này.

Nói là một sân chơi nhưng trách nhiệm của những người tham gia không nhẹ nhàng chút nào. Bởi những sáng tác của họ khi được giới thiệu đến công chúng đều mang trong nó nhiều giá trị và sự ảnh hưởng khác nhau. Riêng với các nhạc sĩ, người sáng tác họ lại chịu áp lực từ nhiều phía.

Trước tiên là sự kế thừa và tiếp nối, những thành công của các bậc cha anh đi trước có khi là nỗi ám ảnh bắt buộc họ phải “thoát” để tìm cho mình một sự sáng tạo mới, đó là chúng ta đang tìm kiếm và khẳng định cho mảng ca khúc hiện nay. Nhưng làm thế nào để gìn giữ và phát huy những giá trị về mặt nghệ thuật từ đó khai mở ra “diện mạo” mới lại là vấn đề các nhạc sĩ hôm nay quan tâm.

Chúng ta băn khoăn về giới trẻ hôm nay nghe gì, có vẻ gu âm nhạc của phần đông khán giả hôm nay dễ dãi quá? Hay nhạc sĩ thiếu bản lĩnh nghề khi đứng trước câu chuyện “cơm áo gạo tiền”?...Những băn khoăn ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho những người làm chương trình Bài hát Việt đi tiếp chặng đường gian nan sắp tới. Dù chưa đạt được hiệu quả như mong muốn nhưng ít ra những cái tên như Lê Minh Sơn, Võ Thiện Thanh, Nguyễn Vĩnh Tiến, Giáng Son. Lưu Thiên Hương, Nguyễn Hải Phong,…đã tạo nên niềm tin cho khán giả nghe nhạc. Nhạc Việt vẫn có những người sáng tác tử tế, tìm tòi không ngừng để sáng tạo và tác phẩm của họ cũng được công chúng đón nhận.

Bài hát Việt mùa giải thứ 7 sẽ hướng tới đối tượng khán giả trẻ trung, khuyến khích những sáng tạo mới, hiện đại và tăng tính tương tác ngay từ trong mỗi show diễn. Có hai thay đổi đáng kể năm nay là trong mỗi show có thêm phần Những dự án sáng tạo và Bình luận trường quay trực tiếp.

Những dự án sáng tạo: dài 30 phút dành cho những tác giả, ca sĩ hoặc nhóm tác giả có những dự án sáng tạo hoàn thiện về âm nhạc đương đại, giới thiệu cho khán giả về các phong cách và thể loại âm nhạc đương đại chuẩn mực.Ví dụ: World music, R&B, unplugged, dân gian đương đại, âm nhạc trình diễn... Góp phần định hình về phong cách sáng tác và hướng dẫn thẩm mỹ thưởng thức.

Bình luận trường quay trực tiếp: Tổ chức tại một phòng studio riêng, có TV, âm thanh tốt. MC và khách mời là những nhạc sĩ, ca sĩ, nhà báo, đạo diễn, nhà sản xuất sẽ bình luận phân tích trực tiếp trong trường quay sau khi nghe các bài dự thi. Phần này mang góc nhìn chuyên môn và có tính định hướng thẩm mỹ, có thể có ý kiến không đồng thuận với Hội đồng thẩm định (HĐTĐ) và chỉ có khán giả truyền hình được xem, không tác động đến kết quả của HĐTĐ.

Hội đồng thẩm định gồm hai thành phần với tổng cộng 7  thành viên, trong đó là những nhà sản xuất, nhạc sĩ chuyên ngành âm nhạc và nhà báo hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc: Nhạc sĩ Quốc Trung (Chủ tịch HĐTĐ), Anh Quân, Võ Thiện Thanh, Lê Quang, Trần Mạnh Hùng, Đức Trí và nhà báo Nguyễn Minh. Đây là những người khán giả đặt ở họ sự tin tưởng để chọn lựa ra những sáng tác hay, có giá trị mang đến công chúng yêu nhạc. Tuy nhiên, làm thế nào có được sự cân bằng giữa yếu tố nghệ thuật và tính phổ biến, yêu thích trong xã hội cũng là điều mà Hội đồng thẩm định suy nghĩ nhiều.

Các ca khúc sẽ được chọn lựa theo những tiêu chí: Hình tượng âm nhạc, Hình tượng văn học, Tìm tòi sáng tạo, Cảm xúc âm nhạc, Phong cách âm nhạc, Ý nghĩa xã hội. Trước tình hình ca khúc dành cho khán giả trẻ ngày càng nhạt nhẽo như hiện nay, các tiêu chí do Ban tổ chức đưa ra đã cho thấy sự quyết tâm để tìm ra nguồn ca khúc mới giàu tính nghệ thuật hơn. Đặc biệt trong đó Ý nghĩa xã hội cũng mang tầm ảnh hưởng không nhỏ. Nhưng hiểu Ý nghĩa xã hội theo mặt nào cũng là điều khiến nhiều người quan tâm. Nhưng dù có bao nhiêu tiêu chí thì Bài hát Việt phải là những ca khúc hay, có sự sáng tạo từ lao động chân chính, hiện đại, ca từ đẹp, giai điệu đẹp và cũng phải có công chúng của mình.

Bài hát Việt tháng 7: Trẻ nhưng không mới

Ngoài Nguyễn Vĩnh Tiến, các tác giả còn lại đều là những người rất trẻ đã lần lượt giới thiệu những sáng tác của mình  tại sân chơi Bài hát Việt (BHV) tháng 7. Tác giả trẻ nhất tháng này là Vũ Trọng Long, 18 tuổi, với ca khúc “Tóc gió” đã giành được giải thưởng “Ca khúc ấn tượng”.

So với tháng trước, BHV tháng 7 đã có sự thay đổi tích cực trong thiết kế sân khấu, đem lại những ấn tượng tốt về hình ảnh đối với mỗi ca khúc dự thi. Mặc dù vậy, điều này vẫn không thể khiến cho đêm thi trở nên thu hút. Hầu hết các sáng tác dự thi đều tạo một cảm giác mờ nhạt, khó có thể đọng lại lâu trong người xem. Một số ca khúc như “Chú bé đánh giày” của Hồ Đăng, “Mẹ tôi và những thị xã xa vắng” của Nguyễn Vĩnh Tiến được giải cao nhất “Ca khúc của tháng” phần trình bày trên sân khấu không đạt được hiệu quả như mong đợi. Trong đêm thi cũng xuất hiện phần dự thi lại của tác giả Hoàng Anh Tuấn với ca khúc “Ngày em xuống phố” do Tiêu Châu Như Quỳnh đã “làm hỏng” lần trước.

Tuy nhiên, trong phần thể hiện lại ca khúc này, Như Quỳnh cũng khiến khán giả không khỏi thất vọng vì nghe cô hát, cảm giác như bài hát là một mớ những âm thanh khô khốc, không hề có cảm xúc. Riêng ca khúc được ca sĩ Phương Vy thể hiện khá thành công là “Cô Gái Việt” của Lê Minh Trung lại khiến người nghe có cảm giác không hài hòa giữa ý tứ lời ca và phần chơi nhạc. Có lẽ “Cô gái Việt” còn thiếu một chút đằm thắm và Á Đông hơn. Các ca khúc “Làm Quen”, “Ngôi sao trong đêm”, “Phút giây đầu tiên” của các tác giả trẻ Dương Cầm, Tạ Quang Thắng, Thành Vương đều dễ nghe, ca từ trong sáng, ý nghĩa, thể hiện được những suy nghĩ, cảm xúc đẹp của những người trẻ, tuy nhiên tính đột phá trong những sáng tác này chưa có, chưa tạo được cảm xúc đặc biệt cho người nghe.

Gây ấn tượng nhất BHV tháng 7 có lẽ là sự xuất hiện của Lê Cát Trọng Lý trong phần dự án của nghệ sĩ. Với một phong cách trẻ trung, mộc mạc nhưng đầy cá tính, Trọng Lý đã đem đến một không khí tươi mới, vui vẻ và gần gũi, khiến cho đêm thi bớt đi vẻ tẻ nhạt. So với phần chính của BHV tháng 7, sự trình bày các ca khúc của Lý gây được sự thu hút và cổ vũ nhiều hơn của những khán giả  có mặt tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh.

Bài hát Việt bước sang tuổi thứ 7 với nhiều thay đổi, từ đó khơi dậy thêm sự lạc quan từ phía người tham gia lẫn người thưởng thức. Thời gian để tìm ra “diện mạo” mới hay câu trả lời cho Bài hát Việt sẽ không ngắn nhưng trên mỗi chặng đường chúng ta vẫn có thành quả để thắp thêm niềm tin và hy vọng.

Bài: KHÁNH HƯNG - H' LU | Ảnh: H’LU

ANVN20 (07/2011)