Đầu tháng 11 vừa qua, tại Huế đã diễn ra Liên hoan âm nhạc các tỉnh Bắc miền Trung với sự tham gia của 5 tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế và hai đoàn khách mời là Đà Nẵng và Thanh Hóa.

Sau lễ dâng hoa tại Bảo tàng Hồ Chí Minh vào sáng 5.11, Liên hoan đã được khai mạc tại Giảng đường Học viện Âm nhạc Huế. Tại đây, người tham dự được thưởng thức chương trình nghệ thuật Nhã nhạc chào mừng của Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế và một số tiết mục đàn dây, hòa tấu guitar của giáo viên và học viên Học viện Âm nhạc Huế cùng một số tiết mục nghệ thuật giao lưu của các đoàn tham gia.

Chiều cùng ngày, các nhạc sĩ, khách mời đã tham gia Hội thảo “Tính chuyên nghiệp trong hoạt động âm nhạc hiện nay”. Chủ tịch Hội nhạc sĩ Việt Nam - Đỗ Hồng Quân đã khái quát đời sống âm nhạc hiện nay và chỉ ra những nguy cơ khiến cho tính chuyên nghiệp trong âm nhạc có xu hướng bị mất kiểm soát ở tất cả các lĩnh vực: từ đào tạo, sáng tác, lýluận  phê bình đến biểu diễn, xuất bản v.v. Nhạc sĩ cũng  cho biết, có nhiều công trình nghiên cứu sâu về âm nhạc dân gian vùng miền, đọc rất sướng, nhưng Tạp chí Âm nhạc cũng không thể đăng tải, vì quá dài. Giảng viên Học viên Âm nhạc Huế - Hà Mai Hương mong mỏi các cấp quản lý về việc nhạc giao hưởng thính phòng cần có chỗ đứng trong đời sống âm nhạc Huế, và Học viện Âm nhạc Huế nơi đào tạo ra các giá trị âm nhạc thì phải được đưa ra công chúng. Họa sĩ Đặng Mậu Tựu - Chủ tịch Liêp hiệp các hội VHNT Thừa Thiên Huế cho rằng: Nếu cứ sáng tác, dựng chương trình theo đặt hàng thì không thể có sản phẩm hay, làm mất đi tính chuyên nghiệp.

Cũng trong Hội nghị, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu báo động về sự hụt hẫng của lực lượng lý luận phê bình âm nhạc. Ở các Học viện âm nhạc không có ngành đào tạo này, mong ước có một đội ngũ phê bình âm nhạc đủ mạnh trong các hoạt động báo chí và một công thức nhà phê bình âm nhạc là sự kết hợp hài hòa giữa nhà báo và một nhà lý luận âm nhạc. Nhiều  nhạc sĩ phàn nàn về chất lượng phê bình âm nhạc trên báo chí, người viết phê bình trên báo thường thiếu kiến thức âm nhạc. Nhưng thực ra, ngoài Tạp chí Âm nhạc thông tin thời sự âm nhạc, đời sống âm nhạc ngắn gọn, dễ hiểu thì khó kỳ vọng ở kênh thông tin đại chúng về lý luận phê bình thúc đẩy sự nghiệp âm nhạc phát triển.

Kết thúc Hội nghị, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân đã tổng kết và ghi nhận các ý kiến tâm huyết của các nhạc sĩ và cho rằng “chuyên nghiệp” là một đề tài rộng, cần có nhiều thời gian để thảo luận hơn. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cũng đề nghị các nhạc sĩ hội viên cần nỗ lực và có trách nhiệm hơn trong việc trau dồi chuyên môn góp phần cải tạo nền âm nhạc, để sáng tạo nhiều hơn nữa những tác phẩm có sức sống trong xã hội.

Một trong những hoạt động không thể thiếu tại Liên hoan âm nhạc các tỉnh Bắc miền Trung là chương trình nghệ thuật giới thiệu tác phẩm tuyển chọn của các Đoàn tham dự tại Trung tâm Văn hóa thành  phố Huế. Phần lớn các tiết mục tham gia giới thiệu đều có giai điệu đậm chất dân ca miền Trung, các tác phẩm đều có ý tưởng nghệ thuật cao, phản ánh xã hội hiện đại một cách trung thực sinh động, hình tượng phong phú mang cá tính của từng tác giả, địa phương. Nhạc sĩ Trần Long Ẩn, Phó chủ tịch Hội nhạc sĩ Việt Nam cho rằng, các tác phẩm đem đến Liên hoan đã thể hiện được những tình cảm sâu sắc và tinh  tế, đem đến những cảm xúc thăng hoa cho người nghe. Hầu hết các ca sĩ nghệ sĩ tham gia đều thể hiện được tính chuyên nghiệp trong biểu diễn và sân khấu, nhất là các tiết mục có múa minh họa của đơn vị đăng cai. Bên cạnh những cảm xúc mang đậm dấu ấn dân ca truyền thống, các tác giả cũng nên quan tâm thêm đến tính hiện đại trong tác phẩm, các chương trình cần chú ý đến thể loại song ca, tốp ca, hợp ca.

Cùng quan điểm, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cũng đưa ra nhận xét: "Các tác phẩm dự Liên hoan lần này đã bám sát cuộc sống, phản ánh chân thực tình cảm ước vọng của nhân dân, ca ngợi đất nước, ca ngợi Đảng, Bác Hồ vĩ đại, nhưng vẫn còn thiếu các tác phẩm thể loại khí nhạc, tác phẩm viết cho nhạc cụ dân tộc và dàn nhạc. Các tác phẩm tham gia còn dựa nhiều vào dân ca địa phương gây cảm giác trầm buồn, chưa đổi mới. Hy vọng trong Liên hoan tới sẽ có những tác phẩm mới hoàn hảo hơn".

Kết thúc chương trình Ban tổ chức đã khen thưởng cho các tiết mục xuất sắc và kỷ niệm chương cho các đoàn và cá nhân có thành tích. Hội Âm nhạc Thừa thiên Huế đã trao cờ luân lưu cho đơn vị đăng cai Liên hoan Âm nhạc năm sau tại Quảng Bình.

Xuân Sơn ANVN22 (11-2011)