Không thể dấu nỗi ngạc nhiên khi gặp ở sân bay Đà Nẵng, gần một trăm nghệ sĩ Nhà hát nhạc Vũ kịch giao hưởng Thành phố Hồ Chí Minh. Tháng trước, Thành phố trên sông Hàn đã hân hạnh đón tiếp Dàn nhạc giao hưởng Quốc gia Việt Nam ở ga tàu lửa trong chuyến lưu diễn “Toyota xuyên Việt”. Còn giờ đây là cuộc giao lưu âm nhạc giữa hai thành phố trong những ngày diễn ra liên hoan âm nhạc các chi hội thuộc Hội nhạc sĩ Việt Nam ở các tỉnh miền Trung và miền Nam.

Thực ra, đất Sài Gòn xưa nay vẫn là đất của nhạc nhẹ. Vậy mà lần này, các “Anh hai” lại nhường lợi thế ấy cho thành phố bạn Đà Nẵng, lại mang ra giao lưu một chương trình ca nhạc với Dàn nhạc giao hưởng. Điều đó phải chăng là một bước đột phá rất “Anh hai” quyết khẳng định sức sống của âm nhạc kinh viện còn non trẻ ở thành phố mình. Để có bước đột phá này, đầu tiên phải là sự chuyển biến trong nhận thức của tập thể lãnh đạo Hội âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh. Từ nhận thức đó chuyển thành hành động thì lại phải là toàn thể anh em nghệ sĩ tham gia chương trình. Khi có chương trình rồi, thì vấn đề cần giải quyết là sẽ đưa anh em từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Đà Nẵng bằng phương tiện vận chuyển nào. Một vé tàu ngồi cho mỗi người là cách đắc dụng mà những cán bộ tài chính thường nghĩ tới. Được thế cũng đã là tốt. Nhưng điều băn khoăn thực sự có tính chuyên môn ở đây là các nghệ sĩ sẽ trình tấu đêm diễn ở Đà Nẵng ra sao sau chuyến tàu ngồi “dằng dặc đoạn trường” nửa nước này.

Sự trân trọng chuyên môn đã được đặt lên hàng đầu ở tình huống này. Lãnh đạo Hội đã vì anh em, vì chương trình mà đề xuất trực tiếp ý kiến của mình với lãnh đạo thành phố mà cụ thể là ông Phó chủ tịch UBND Nguyễn Thành Tài. Sự trân trọng trên đã nhận được sự đồng thuận giữa lãnh đạo Thành phố và lãnh đạo Hội.

Kết quả của sự đồng thuận đi đến quyết định thành phố đã chi một khoản tiền lớn chừng nửa tỷ đồng để anh em ra Đà Nẵng bằng máy bay. Ý nghĩa của sự đồng thuận này, không dừng lại ở khoản chi “khổng lồ” trên, mà là sự trân trọng văn hóa trong tầm vóc suy nghĩ của các nhà lãnh đạo thành phố. Sự trân trọng này, bước đột phá này báo hiệu và hứa hẹn nhiều phát triển tốt đẹp trong hoạt động âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh ở thì tương lai. Cuộc song hành giữa “sở trường dân nhạc” với “sở đoản quốc nhạc” từ nhận thức này sẽ làm phong phú không gian âm nhạc thành phố.

Chưa cần phải nói đâu xa xôi, ứng xử nói trên đã khiến cho phần trình tấu của giới âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh tại liên hoan âm nhạc vừa qua ở Đà Nẵng để lại một ấn tượng sâu đậm, sang trọng trong tâm hồn người mến mộ âm nhạc của thành phố biển miền Trung đầy năng động này. Đấy là cây cầu âm thanh nối giữa hai thành phố, nối đến cả nước bằng một thông điệp đầy tự hào. Chưa bao giờ người thưởng thức âm nhạc ở Đà Nẵng được nghe những ca khúc của các tên tuổi quen thuộc như Phan Huỳnh Điểu, Tôn Thất Lập, Trần Long Ẩn, Nguyễn Nam… được vang lên trên phần đệm của Dàn nhạc giao hưởng. Cũng chưa bao giờ họ được nghe trực tiếp Dàn nhạc giao hưởng trình tấu “Ngọc trai đỏ” của Ca Lê Thuần, giao hưởng thơ “Ký ức Đồng Khởi” của Võ Đăng Tín, giao hưởng “Trẻ con Mỹ Lai” của nhạc sĩ trẻ Lê Quang Vũ cảm hứng từ trường ca “Trẻ con ở Sơn Mỹ” của nhà thơ Thanh Thảo – một trường ca ấn tượng đã được nhà thơ viết ra tại trại sáng tác Quân khu V ở số 10 Lý Tự Trọng – Đà Nẵng từ năm 1977. Người thưởng thức cũng mới chỉ biết đến Việt Anh như một tác giả với những ca khúc nổi tiếng “Dòng sông lơ đãng”, “Mưa phi trường”, “Không còn mùa thu”… Lần xuất hiện này, Việt Anh với tư cách một nhạc sĩ giao hưởng tốt nghiệp nhạc viện New Zealand và trình làng với Đà Nẵng một “Khúc nguyện cầu”. Nhờ bước đột phá trên, người nghe còn bị chinh phục bởi giọng nữ cao người Hàn Quốc Choo Yong Kin qua sự thể hiện bằng tiếng Việt “Bài ca hy vọng” (Văn Ký), “Tiếng hát từ thành phố mang tên Bác” (Cao Việt Bách - thơ: Đăng Trung). Một bước đột phá rất “Anh hai”, rất ngoạn mục.

Nguyễn Thụy Kha SN21 (2010)