Kseniya Simonova, một cô gái trẻ 24 tuổi người Ukraina đã khiến cho hàng ngàn người bật khóc với tác phẩm "Cirle in the sand" tại giải "Ukraine’s Got Talent 2009". Simonova đã vẽ nên những hình ảnh bằng tay trên cát để kể một câu chuyện, chuyển tải thông điệp về chiến tranh và tình yêu trong 8 phút 33 giây. Clip cô trình diễn đã thu hút hơn 3 triệu lượt xem trên kênh video youtube. Simonova nhanh chóng trở thành một hiện tượng sau Susan Boyle, người vừa thắng cuộc tại giải "Britain's got Talent" vừa qua.

Kseniya Simonova sinh năm 1985 tại Ukraina. Cô là một nghệ sĩ vẽ tranh bằng tay trên cát( Sand animation). Trên thế giới, những nghệ sĩ theo đuổi Sand animation không nhiều, có thể kể đến những tên tuổi như Joe Castillo, Ferenc Cako, Ilana Yahav, Ahmad Habash...Kseniya Simonova được biết đến như một luồng gió mới trong loại hình nghệ thuật này khi cô xuất hiện trong show Ukraine's got talent. Cô nổi tiếng với 2 tác phẩm "Circle in the sand" và "What are you looking for". Simonova đã nói rằng:"Khi quan sát những đám mây trên trời thật lâu, bạn có thể nhận ra những đám mây với hình dạng khác nhau như tụ hợp trong nhau và liên tục thay đổi hình dạng. Với cát, những hình ảnh kỳ diệu xuất hiện và liên tục biến đổi trên chiếc bàn kính trong suốt"

Mở đầu cho buổi trình diễn tác phẩm  "Circle in the sand", cô thắp một ngọn nến, đó như là tín hiệu mở đầu, là sự tưởng niệm những nạn nhân bị tàn sát vào thời Hitler .

Vào năm 1941,Đức đã xâm chiếm Liên Bang Xô-viết, trong đó có quê hương Ukraina của Simonova. Khoảng 1,4 triệu người Ukraina đã chết khi đấu tranh với đảng quốc xã Đức. Thủ đô của Ukaine là Kiev. Trong trận chiến tại Kiev, quân đội Đức đã tạo nên sự bao vây lớn nhất trong lịch sử. Hơn 600.000 lính Ukraina đã ngã xuống để bảo vệ thủ đô. Kiev được biết đến là như một thành phố anh hùng

Cô đã kể câu chuyện tình yêu của ông bà cô, kết nối với những ký ức đau thương của thế hệ đi trước bằng lối nghệ thuật tươi mới, những ngón tay nhảy múa đầy cảm hứng trên cát. Sự biểu diễn với tốc độ nhanh, sự chồng lấp nét vẽ ngoạn mục, sự biến đổi liên tục, đột ngột về sắc thái và hình ảnh đã kích thích sự tưởng tượng của người xem. Cô xoa dịu rồi lại lên án, mềm mỏng rồi lại kiên quyết, những mâu thuẫn trái ngược, những va chạm đan xen trong tiềm thức thể hiện qua từng đường nét cộng hưởng với âm nhạc và ánh sáng. Simonova thể hiện sự căm phẫn của mình khi cô gạt đi những khuôn hình cũ rồi lại tạo nên một quang cảnh mới, hình này  "tan chảy " trong hình kia. Một đôi uyên ương đang bên nhau hạnh phúc bỗng biến thành khuôn mặt một người phụ nữ cùng giọt nước mắt. Một con đường bình yên nhòa đi trên cát thể hiện tai họa đang đến. Một em bé được khai sinh hình hài khiến giọt nước mắt người phụ nữ tan đi trong nụ cười. Chiến tranh trở lại và Simonova đã gạt cát, thả cát vào trong sự hỗn loạn, những khuôn mặt lại méo xệch, đau đớn. Khuôn mặt người phụ nữ bây giờ đã hằn những vết nhăn của thời gian để rồi  nhoà đi, thay vào đó là đài tưởng niệm những người chiến sĩ đã hy sinh. Bằng những nét vẽ khéo léo, những ngón tay lướt trên cát, những động tác rải thả cát rồi gạt cát đi, những chi tiết trong câu chuyện cứ thế được xâu chuỗi một cánh trọn vẹn. Hình ảnh kết thúc bức tranh là một người lính đang nhìn vợ và con trai mình qua khung cửa sổ, vẫy tay chào tạm biệt. Cô đã khiến cho hàng ngàn người xem show Ukraina got's talent hôm ấy bật khóc khi bên cạnh hình ảnh, những bài hát xúc động, cô đã viết câu "1945 "ты всегда рядом"-"1945-Anh sẽ sống mãi trong tim những người ở lại".

Trong show trình diễn của Simoniva, Âm nhạc đã đóng một vai trò quan trọng, đã làm thăng hoa cảm xúc và rất vừa vặn, thích hợp với dụng ý kể chuyện bằng tranh vẽ trên cát của cô. Âm nhạc đã sóng đôi cùng loại hình này để làm nổi bật lên thông điệp mà cô muốn chuyển tải.  Những bài hát có giai điệu đẹp, buồn và đầy kịch tính. Đó là bản nhạc Темная ночь (The Dark night), một bản nhạc nổi tiếng của Nga về chiến tranh thế giới thứ 2, là Журавли(The Cranes) thể hiện cao trào qua giọng hát của Mark Bernes ở phút thứ 5. Bài hát đại ý rằng, những người lính đã không trở về sau chiến tranh nhưng họ đã hóa thân thành những đàn sếu trắng bay trên bầu trời. Họ sẽ luôn ở trong tim những người ở lại. Đến phút thứ 7, Nothing Else Matters, một tuyệt tác của Metallica  đã được Nhóm tứ tấu đàn dây Apocalytica pha trộn và thể hiện. Tác phẩm chuyển tải thông điệp: Hạnh phúc vốn dĩ là ánh trăng trong lòng bàn tay mỗi người. Nó tồn tại vì bạn đã trân trọng, biết yêu thương, vun đắp và gìn giữ. Trong cuộc sống có bao nhiêu điều bạn không muốn đã xảy ra, có bao nhiêu khó khăn và trắc trở, có bao nhiêu thành công và thất bại... Tất cả đều được dung hòa, mỗi sự việc đều có cái giá của nó, quan trọng là bạn có chấp nhận điều được và mất hay không?

Nếu như bản chất của nghệ thuật nói chung là rọi sáng, tô điểm cho cuộc sống thêm màu sắc hay kích thích, kêu gọi sự phản ứng thì Simonova đã thực sự thành công với "Vòng tròn trên cát". Cô đã có cách riêng của mình để diễn đạt những điều có ý nghĩa. Nhân loại đã hứng chịu những nỗi đau quá lớn trong những cuộc chiến phi nghĩa, rất nhiều những nạn nhân vô tội đã chết, một thảm kịch của loài người đã từng xảy đến. Đừng để tương lai lặp lại những ký ức đau thương.

Sand animation

Sand animation-Nghệ thuật vẽ tranh trên cát là một loại hình nghệ thuật mới lạ, đầy ngẫu hứng. Lúc trình diễn, người nghệ sĩ dùng cát để tạo nên một loạt những hình ảnh. Quy  trình được liên tục bằng cách rải cát trên bề mặt kính và sau đó dùng bàn tay vẽ đường nét trên cát. Để tăng tính thẩm mỹ và giúp cho khán giả có thể xem được tác phẩm, người nghệ sĩ thường sử dụng máy chiếu đặt phía bên trên hướng xuống chiếc bàn cát kết hợp với hiệu ứng ánh sáng. Sau cùng, với âm nhạc, họ mặc sức tung hứng sự tưởng tượng cùng cát trên chiếc bàn kính có hệ thống đèn chiếu bên dưới. Caroline Leaf là người tiên phong trong lĩnh vực này.

Nhiều nước tại Châu Á, đặc biệt  là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc... đang phát triển lối nghệ thuật Sand animation. Các show  "Sand animation" đã được trình diễn như "Sicaf Sand Art - Seoul 2003", "Tranh cát của Shalom",  "Animal Planet Sand Art"-Thế giới động vật qua các bức tranh cát... Hy vọng, trong tương lai loại hình nghệ thuật mới lạ, sáng tạo và có sức khơi gợi này sẽ phổ biến trên toàn thế giới. Và, người xem lại được dịp lắng mình trong những câu chuyện được kể nên bằng sự nhún nhảy của ngón tay trên cát cùng âm nhạc.

Dung Trần ANVN4 (10/2009)