Thời gian một vài năm trở lại đây, khi nói đến “công nghệ biểu diễn âm nhạc” hay cụ thể hơn là tổ chức liveshow, hầu như không bao giờ thiếu cụm từ “lỗ nặng”. Thế nhưng hiện nay, dù cơn bão khủng hoảng kinh tế chưa chấm dứt, nếu nói: “liveshow, cứ làm là có lãi” quả là điều muốn tạo chuyện… “giật gân”. Nhưng sự thật là như thế, nếu không, tại sao các ca sĩ cứ tiếp nhau làm liveshow?

Tuy nhiên cái lãi của liveshow cũng thiên hình vạn trạng, nhưng tựu trung là có lãi…

Lãi từ tiền bán vé

Có lẽ đây là bài toán đơn giản nhất mà ai cũng có thể tính được, đó là lấy tổng thu từ tiền bán vé trừ cho tổng chi phí đầu tư cho liveshow thì biết ngay là lãi hay không. Lãi dạng này khá ít ca sĩ đạt được. Gần đây nhất và cũng là người thành công nhất về doanh thu liveshow từ tiền bán vé có thể nói đó là ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng.

Khi tour xuyên Việt của Đàm Vĩnh Hưng sắp diễn ra, nhiều người e ngại vì trước đó không lâu “cỗ máy hái ra tiền” với dàn “sao”: Hồ Ngọc Hà, Lê Hiếu, Anh Khoa, Phương Vy, Liêu  Anh Tuấn… đã không thành công về mặt khán giả trong tour xuyên Việt. Nhưng Đàm Vĩnh Hưng thì tự tin tuyên bố: “Làm liveshow là phải có lãi” và thực tế đã diễn ra như vậy. Thành công “vang dội” đến mức Đàm Vĩnh Hưng phấn chấn trở về TP.HCM họp báo để tổ chức thêm một đêm mà trong kế hoạch không có tại “tử địa” liveshow này. Có lẽ thành công của Đàm Vĩnh Hưng ngoài việc liveshow chăm chút cho phần nhìn với những cảnh trí hoành tráng, dàn dựng công phu thì phần nghe gồm giọng hát và các ca khúc trình diễn phù hợp với thị hiếu của đông đảo công chúng hiện nay.

Cùng với Đàm Vĩnh Hưng có thể nói live show của Cẩm Ly và Đan Trường cũng thành công về mặt doanh thu, trong đó có tính luôn phần tài trợ.

“Lãi” CD và DVD

Trước hết phải nói rằng, tiếng nói của các ca sĩ làm liveshow là rất uy tín. Uy tín đến mức họ họp báo và tuyên bố chi phí cho liveshow của mình là hơn 1 tỷ đồng, là 2,5 tỷ đồng… Một số báo tin ngay và đăng thông tin theo tuyên bố của ca sĩ, không cần phải xác minh hoặc ca sĩ phải giải trình. Cũng chính vì vậy mà chi phí liveshow thường là được ca sĩ nâng lên, có lẽ là để minh chứng cho sự “hy sinh vì nghệ thuật” của mình.

Trong một lần trò chuyện, một ca sĩ (xin được giấu tên) đã thú thật là mình đã nói quá lên về chi phí của một liveshow, chứ thực tế không đến con số như vậy.

Gần đây trả lời phỏng vấn của một tờ báo, Đức Tuấn nói một con số rất “bất ngờ” - khoảng 800 triệu đồng cho liveshow tổ chức tại Nhà hát TP.HCM với dàn nhạc giao hưởng 60 người, dàn dựng và chỉ huy âm nhạc là nhạc trưởng ngoại khá nổi tiếng thế giới, khách mời và chuyên viên âm thanh cũng là “hàng ngoại”… Nói  như thế để thấy rằng, trước hết chi phí của liveshow không như ca sĩ công bố mà có thể thấp hơn nhiều. Nếu với 800 triệu đồng mà ca sĩ có được một liveshow và 2 sản phẩm “hậu liveshow” là CD và DVD thì 800 triệu đồng đầu tư là quá rẻ, lời là cái chắc, bất biết tiền bán vé như thế nào. Bởi hiện nay đầu tư cho 1 DVD khoảng 1 tỷ đồng là chuyện thường. Vì vậy dù biết bán vé là không thu đủ chi phí đầu tư, nhưng chủ nhân vẫn đầu tư cảnh trí, trang phục, àn dựng múa phụ họa “hoành tráng” bởi đó là đầu tư cho DVD. (Ở đây là mới chỉ nói ở khía cạnh lãi khi thực hiện CD và DVD từ liveshow, còn đầu tư vào CD và DVD có lãi hay không còn là chuyện khác).

Lãi cái “danh”

Dân gian ta có câu “Mua danh ba vạn…”, xem ra cái “danh” cũng đáng để mua… nhiều tiền! Ca sĩ chưa có “danh” thì làm liveshow để tạo “danh”. Ca sĩ đã thành danh thì cũng cần làm liveshow để “hâm danh”. Đối với bầu show trả cát-sê cho ca sĩ họ căn cứ trên nhiều yếu tố, việc đã phát hành CD, đã làm liveshow cũng là những yếu tố trong nấc thang cát-sê của ca sĩ. Trong tình hình mà CD và liveshow không có lãi trực tiếp từ doanh thu bán vé và bán đĩa thì việc tạo hoặc củng cố tên tuổi để kiếm nhiều show diễn là vấn đề sống còn của ca sĩ hiện nay. Vì vậy ngoài việc “lãi” khi thực hiện CD và DVD (vì không phải tốn thêm chí phí lớn) còn một lãi “vô hình” khác là danh tiếng tạo được qua liveshow, dù ít hoặc nhiều họ cũng tạo được một sự kiện khá đáng nhớ trong công luận, và nhất là khi hát một chương trình vài chục bài, phần nào họ cũng tạo một “đẳng cấp” nhất định cho bản thân.

Vậy, làm liveshow “cỡ” nào cũng lãi: nếu không lãi từ tiền bán vé thì cũng lãi 1 CD và 1 DVD, đó chưa kể là lãi về cái “danh” như đã nói trên. Những điều này có lẽ ai cũng biết, nhưng không hiểu tại sao lâu nay chúng ta cứ nói làm liveshow là lỗ nặng?

Hải Long SN25 (12/2009)