Khi máu chảy trên biên giới Tây Nam Tổ  quốc, những cây bút thanh niên xung phong , chẳng những có mặt ở hiện trường, mà còn có những dòng tâm cảm gửi đến người dân thành phố: “Qua Xa Mát” (Trần Ngọc Châu), “Nếu thế hãy sờ tay lên ngực” (Nguyễn Nhật Ánh), “Tờ báo tường trên chốt tiền tiêu” (Cao Vũ Huy Miên),... Phổ biến hơn cả là ca khúc Những bông hoa trên tuyến lửa  (nhạc Nguyễn Cửu Dũng, thơ Đỗ Trung Quân, tốp ca Đội Văn công TNXP).

Với nhạc và thơ, thanh niên xung phong  lúc ấy đã góp phần nối tuyến đầu với hậu phương TP gần nhau hơn, hiểu nhau hơn. Và làm cho câu khẩu hiệu “Cùng thành phố Hồ Chí Minh,  vì  thành phố  Hồ Chí Minh” thành ra máu thịt của mỗi người chứ không đơn thuần là khẩu hiệu.

Còn trong công cuộc khai hoang phục hóa sau 21 năm chiến tranh, ngoài ba hành khúc điển hình quen thuộc của  nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (Là thanh niên xung phong), nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu (Bài ca Thanh niên xung phong ), Vy Nhật Tảo (Hành khúc lên đường), nhiều ca khúc đã nói lên tâm tình và đời sống thanh niên xung phong – những đứa con của thành phố phải sống xa thành phố – như: Thành phố, tình yêu và nỗi nhớ (nhạc Phạm Minh Tuấn, thơ Nguyễn Nhật Ánh), Hương tràm (nhạc Vũ Hoàng, thơ Đỗ Trung Quân), Về biển (nhạc Lã Văn Cường, thơ Bùi Chí Vinh), Lời tỏ tình trên đảo ông Đen (nhạc Trương Quang Lục, thơ Nam Thiên), Hoàng hôn màu lá (Thanh Tùng),…

Hình như phần nhiều ca khúc viết về thanh niên xung phong đều phổ từ thơ của những người cầm bút mặc sắc áo xanh. Họ sống thực đời mình, viết lên những tâm cảm của đời mình và đồng đội. Được những nhạc sĩ tri âm, những lời thơ từ một đội ngũ đặc thù của thành phố đã réo rắt lên sóng, hòa vào âm thanh Thành phố, trở thành tiếng lòng chung.

35 năm dài trôi qua. Có những bài thơ còn đọng lại qua thử thách của thời gian và sự thẩm định của công chúng. Cũng đã có thêm những bài viết mới, tên tuổi mới. Có những blog nâng niu hoài niệm và post lên những thông tin mới, tâm tình mới.

Trước thềm năm Tân Mão 2011, có một nữ nhạc sĩ, vừa xới lớp bụi thời gian của những gương mặt lão tướng thanh niên xung phong  ấy lên, vừa tiếp nhận những tâm trạng mới tinh khôi của những 8X, 9X còn tại ngũ trong thanh niên xung phong , và soạn nhạc - nhạc sĩ Quỳnh Hợp (biên tập âm nhạc – Đài Tiếng Nói Nhân Dân thành phố Hồ Chí  Minh).

Album Cỏ Hát của Quỳnh Hợp ra đời để mừng lần kỷ niệm lần thứ 35 của lực lượng thanh niên xung phong thành phố Hồ Chí  Minh.

Từ tình yêu với đội ngũ: “Quanh năm gắn bó vùng cao, mà về không nỡ, mà đi không đành” (Chiều xuân ra suối – thơ Cao Vũ Huy Miên), “Ta về phố bao  lâu rồi nhỉ, Có khi nào nhớ hương rừng. Có khi nào quên vai áo, Vết hằn vai bạc trên lưng ” (Gặp rừng ở phố - thơ Đỗ Trung Quân), “Đồng đội cũ vài ba thằng khét nắng, Vẫn bám rừng trăn trở chuyện núi sông” (Về lại Đăk R'Lấp - Bùi Nguyễn Trường Kiên)  hay tâm trạng bùi ngùi nhớ thương như: “Ơi những viên bi lăn trên bàn vọng tưởng, Sao lại mòn nghĩa khí lúc ra đi ” (Tình yêu thuở ấy - Phạm Trường Phục), “Có một chiều Phú Giáo, Ai nhắn gì hay không” (Chiều tháng ba cao nguyên - Vạn Lý), “Giá hôm ấy ta không về với biển, thì làm sao ghé được chốt Ông Kèo. Câu vọng cổ cửa Đồng Tranh hào sảng, Tiếng cụng ly này ai sẽ mang theo” (Giá ta không về với biển - Đào Công Điện),…

Đến những tiếng reo tươi vui như suối nguồn của Hữu Sơn “Ánh trăng lung linh như miền cổ tích, Thấp thoáng dáng em trong đêm huyền thoại” (Tình màu áo xanh), của Bích Ngọc “Tuổi hai mươi mắt nhìn chi cũng đẹp. Gửi lại khoảng trời trong khung của hẹp, Theo mùa xuân nghe suối  hát sau lưng” (Em là thanh niên xung phong ), của Đào Cử “Tháng ba anh là đất khát, chờ mưa em để nẩy mầm. Nụ cười em chao nghiêng nắng, Giòn tan giữa rừng  Đăk Nông” (Xôn xao Đăk Nông), … và cả những bài phổ thơ của những tác giả ngoài thanh niên xung phong  như: Thanh Nguyên (Hát giữa đồng đội cũ ), Lê Thị Kim ( Đừng nhìn em như thế), Trần Mạnh Hảo (Chiều Đăk Nông), Bùi thị Trinh (Lao xao rừng xanh, Chuyện một cơn mưa),…

Nữ nhạc sĩ Quỳnh Hợp, khi xuất quân là Đại úy quân chủng Không quân, đã đồng cảm và hoài cảm được tâm tình các lứa thanh niên xung phong  khác nhau, gọi thơ vào nhạc, gọi rừng về phố bằng một tình yêu thắm thiết muộn mằn với màu áo xanh. Cả trường ca “Phù sa Tháng Ba” của Bùi Nguyễn Trường Kiên cũng trở thành một bản hợp xướng trong album.

Mong rằng khi Trung tâm băng nhạc Rạng Đông phát hành Cỏ Hát vào đầu tháng 3 năm 2011, những ai từng yêu riêng màu áo của mình, cũng sẽ mở rộng lòng ra để cùng yêu thêm một màu áo khác nữa: áo xanh thanh niên xung phong .

Ông Văn Chiến SN35 (03/2011)