Có không ít tài năng trẻ Việt Nam thành đạt một cách xuất sắc trên con đường âm nhạc kinh điển tại Pháp. Có thể phân ra hai nhóm: nhóm thứ nhất gồm những du học sinh, nhóm thứ hai gồm những bạn trẻ sinh ra và lớn lên tại Pháp.

Trong những năm gần đây họ đã lần lượt về thăm và biểu diễn tại quê nhà và có chỗ đứng nhất định trong giới âm nhạc kinh điển Việt Nam cũng như trong lòng người hâm mộ thể loại âm nhạc nghiêm túc này. Thuộc nhóm đầu tiên, nổi bật nhất là hai anh em violinist Nguyễn Hữu Khôi Nguyên và Nguyễn Hữu Khôi Nam. Cả hai đều sang Pháp từ sau năm 1990 và hiện nay có vị trí quan trọng trong Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Pháp.

Thuộc nhóm thứ hai, cách đây vài năm có Alain Vũ, giọng ca soprano được coi là một trong Top 7 giọng soprano (nam) nổi bật của âm nhạc đương đại đã về biểu diễn tại Nhạc viện Tp. HCM. Vào đầu tháng 3/2010, hai chị em Julie Bảo Ngọc (15 tuổi, pianist) và Quang Khánh Theo (11 tuổi,violinist) từ Pháp về Hà Nội biểu diễn lần đầu tiên, đã tạo ấn tượng mạnh mẽ cho khán thính giả thủ đô. Sắp tới, pianist Gabriel Trần Phương Nam (20 tuổi, sinh tại Paris) sẽ về biểu diễn lần đầu tiên tại quê hương. Phương Nam recital piano sẽ diễn ra vào lúc 20g ngày 7/8/2010 tại phòng Hòa nhạc Lớn của Nhạc viện Tp. HCM. Chương trình biểu diễn này do gia đình của anh phối hợp với Cty TNHH Tổ chức Biểu diễn Nghệ thuật SUỐI VIỆT tổ chức (để có vé mời xin liên hệ với gia đình nghệ sĩ hoặc Cty Suối Việt). Đây còn là một buổi hòa nhạc nằm trong dự  án “Hát vang tiếng đàn” do Cty SUỐI VIỆT đề xướng từ năm 2009 với nỗ lực đem âm nhạc kinh điển đến gần hơn với công chúng yêu nhạc.

Gabriel Trần Phương Nam sinh ngày 16/11/1989 tại Paris và bắt đầu học dương cầm tại Nhạc Viện thành  phố Noisy-le-Sec từ lúc 6 tuổi với giảng viên Jacqueline Pouillard. Sau đó, ngay từ năm lớp Sáu, anh đã thi đậu vào Nhạc viện Paris (CNR Paris) nhưng không tiếp tục học do những sắp xếp trong gia đình và thời khóa biểu học không phù hợp đồng thời hướng đi vào âm nhạc piano chuyên nghiệp của Phương Nam chưa bộc lộ rõ. Anh tiếp tục việc học nhạc với giảng viên Billy Eidi và đậu bằng DEM (Diplôme d'Etudes Musicales) năm 2006 và được chuyển sang Cycle Supérieur. Ngay lúc còn nhỏ, Phương Nam đã tham dự nhiều cuộc thi dương cầm của Pháp cũng như quốc tế và đã được trao nhiều giải thưởng như Huy Chương Vàng Hạng Nhất (tên gốc của giải là “Toàn ban giám khảo nhất trí”) trong cuộc thi quốc tế Claude Kahn tại Paris hay tại Lagny-sur-Marne và tại Sucy-en-Brie, và nhiều giải khác do Steinway & Sons tổ chức.

Lúc 13 tuổi, Phương Nam đã diễn đạt xuất sắc tác phẩm nổi tiếng “Jeux d'Eau” (Trò chơi nước) của Maurice Ravel, một tác giả thuộc trường phái Ấn tượng. Ngoài việc tham dự các lễ hội âm nhạc “Le Cercle à Musique” của thành phố (2006), anh đã từng biễu diễn chung với  dàn nhạc “Jeune Philarmonie” de Seine Saint-Denis (2008). Bên cạnh những buổi diễn, anh đã tham dự các lớp  Master Class về Claude Debussy với Francois Chaplin (2006) và các khóa học hè tại Học Viện Quốc Tế thành phố Nice với các giảng viên nổi tiếng của Pháp: Billy Eidi và Bruno Rigutto (2007, 2008). Tháng giêng 2009 Phương Nam được mời đến Cathédrale Sainte Croix des Arméniens (Giáo đường Thánh Giá của người Arménie) tại Paris để biểu diễn trong một chương trình độc tấu piano.  Một tháng sau, anh thi đậu vào Nhạc viện Quốc gia Paris (Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse, CNSMD) và là học sinh chính thức của thầy Bruno Rigutto. Người hướng dẫn anh về piano từ những ngày đầu và luôn đồng hành với anh đến nay là Cô Jacqueline Pouillard, đồng tác giả với Charles Herve viết cuốn sách “Méthode de Piano Débutants” (Phương pháp học piano cho người mới bắt đầu) và bộ sách “De Bach à Nos Jours” (Từ Bach đến chúng ta ngày nay) rất nổi tiếng và phổ biến ở Việt Nam. Vai trò của Cô Pouillard khá quan trọng trong việc phát triển và định hướng nghề nghiệp pianist của Phương Nam.

Ngày 20/5/2010 vừa qua, Phương Nam được mời biểu diễn độc tấu ở Sứ quán Mỹ tại Paris. Chương trình gồm những tác phẩm piano tuyệt vời của J.S. Bach, L.V. Beethoven, F. Chopin, F. Liszt và C. Debussy và nghệ thuật biểu diễn của Phương Nam đã giúp anh nhận được nhiều lời khen tặng từ quan khách, mà đa số là các nhân vật cao cấp trong ngành ngoại giao Pháp, Mỹ, giới âm nhạc kinh điển (vốn có truyền thống khó tính về đánh giá) của Paris. Đặc biệt, trong số này có Ông Lê Thành Ân, người gốc Việt đầu tiên sẽ đến Tp. HCM trong vai trò Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ trong thời gian gần đây.

Trong chương trình mang tên Phương Nam Piano Recital vào ngày 7/8/2010 sắp tới tại Nhạc viện Tp. HCM, tài năng trẻ người Việt này sẽ cống hiến cho khán thính giả yêu nhạc kinh điển tại quê nhà các tác phẩm của Johann Sebastian Bach, Luwig van Beethoven, Robert Schumann, Frederic Chopin, Franz Liszt, và Debussy. Chúng ta hoàn toàn có thể tự hào về thành tựu của người Việt Nam trên các lãnh vực, đặc biệt âm nhạc kinh điển, trên môi trường quốc tế.

Nguyễn Bách ANVN 10-11 (06/2010)