Trong không khí nô nức của những ngày lễ lớn đầu tháng 9, giới âm nhạc khắp nơi cùng hướng về ngày hội Âm nhạc Việt Nam lần 2.

Nhạc sĩ Phạm Hoàng Long đã đóng góp bằng một chương trình nhạc, một tác phẩm giao hưởng bốn chương về Bác Hồ đầy ấm cúng và hoành tráng tại Nhạc Viện Tp. HCM được biểu diễn bởi Dàn nhạc Giao hưởng Nhạc Viện Tp.HCM dưới sự chỉ huy của NSƯT Trần Vương Thạch. Tạp chí Âm nhạc Việt Nam xin chia sẻ tới quý độc giả cuộc trò chuyện ngắn về những cảm xúc và thành công của Phạm Hoàng Long.

Sau đêm diễn đặc biệt ngày 01.09 vừa qua, anh có thể chia sẻ thêm cảm nghĩ của mình? Anh sẽ có nhiều chương trình như thế trong tương lai?

Vâng, phải nói là rất vui anh ạ, vì có được sự ủng hộ rất lớn từ phía các cô chú cựu học sinh miền Nam cũng như các bạn đồng nghiệp. Vui vì bản thânmình cũng đã làm được một điều gì đó nho nhỏ góp vào nền âm nhạc hàn lâm Việt Nam. Vui vì mình đã tổ chức được một chương trình mà từ trước đến giờ chưa ai làm được. Vui vì mình có một tác phẩm giao hưởng viết tặng Bác Hồ kính yêu của chúng ta. Vui vì việc làm của mình có ý nghĩa trong cuộc sống này.  Vui vì mình đã tổ chức được một chương trình mà từ trước đến giờ chưa ai làm được. Trong tương lai, tôi sẽ cố gắng tổ chức thêm những chương trình như thế, có lẽ cũng rất cần sự ủng hộ của công chúng để nền âm nhạc hàn lâm Việt Nam có thể cất cánh. Ngoài ra, tôi cũng dự định sẽ phát hành tập nhạc về tác phẩm này. Hi vọng rằng đây là tác phẩm giao hưởng của người trẻ tuổi nhất được xuất bản.

Khi thực hiện những chương trình như vậy, anh mong muốn được chia sẻ với khán giả điều gì?

Khi thực hiện chương trình này, tôi mong muốn gởi đến công chúng  một ngôn ngữ âm nhạc Nam Bộ giàu hình ảnh, tình cảm và đa dạng mà đã rất lâu không ai khai thác. Một vùng đất mà âm nhạc còn là một kho báu đối với không chỉ riêng chúng ta mà còn đối với các nghệ sĩ, nhạc sĩ thế giới. Tác phẩm còn là sự kết hợp giữa các ngôn ngữ âm nhạc trên thế giới và Việt Nam để thể hiện được cái gọi là “Tính dân tộc và tính hiện đại” trong chính mỗi tác phẩm nghệ thuật. Thông qua chương trình tôi cũng muốn nói rằng, âm nhạc hàn lâm không phải chỉ là nơi dành cho người “có tuổi” mà là dành cho tất cả mọi người, những ai yêu mến và đến với nó.

Hiện nay, không ít nhạc sĩ trẻ chạy theo việc sáng tác ca khúc, đặc biệt là nhạc trẻ để nhiều người biết đến, tại sao anh lại chọn một dòng thường chỉ dành cho các nhạc sĩ có tuổi?

Việc các nhạc sĩ chạy theo xu hướng “thị trường hóa” nền âm nhạc mà ở đó thể loại ca khúc là dễ làm nhất. Không cần học nhạc cũng có thể sáng tác được, bên cạnh đó việc thu âm, phát tán trên các phương tiện cũng dễ dãi hơn nên người ta không cần phải “nhọc công” để học âm nhạc. Người nghe cũng dễ dãi chấp nhận nghe nhạc một cách “thụ động” không phải bỏ ra bất cứ điều gì. Mối quan hệ cho - nhận này đang bị “tự do” quá, không kiểm soát được nên… nhu cầu thẩm mỹ không được nâng cao. Và mọi người cũng “đành tạm” chấp nhận. Tham gia vào lĩnh vực sáng tác là chỉ vì yêu thích. Còn việc sáng tác cái gì đôi khi nó còn là cái duyên nhất định. Và đối với những người sáng tác chuyên nghiệp theo tôi điều đó có nghĩa là bất cứ vấn đề gì cũng có thể viết được, bất cứ thể loại, hình thức qui mô nào mình cũng sẽ làm được. Mà muốn làm được như thế thì chúng ta còn phải học rất nhiều, học cũng là một công việc phải không anh?

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, theo anh mình có được những thuận lợi và khó khăn gì không?

Xuất thân trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, tôi cảm thấy rất tự hào. Điều thuận lợi cơ bản nhất đó là cha tôi –  người luôn truyền cho tôi hơi thở, ngôn ngữ, khoa học về âm nhạc dân gian Nam Bộ như thơ ca, lý, hò, vè… Khó khăn thì cũng chính là động lực để tôi có thể bước đi trên con đường sáng tạo nghệ thuật đó là làm sao để có được những cảm xúc tư duy mới để sáng tạo không ngừng.

Trong những tác phẩm anh sáng tác, anh quan tâm điều gì nhất và anh thường chọn chất liệu âm nhạc ra sao?

Trong những tác phẩm của mình, điều tôi quan tâm nhất đó là làm sao kết hợp được ngôn ngữ âm nhạc thế giới và ngôn ngữ âm nhạc dân gian Việt Nam, đặc biệt là ngôn ngữ âm nhạc Nam Bộ, qua đó mang “tiếng nói” của Việt Nam chúng ta giới thiệu đến bạn bè quốc tế.

Nhạc giao hưởng thính phòng gần như khá xa rời với đại đa số công chúng yêu nhạc, điều này có làm anh băn khoăn không? Anh có muốn quảng bá dòng nhạc này đến nhiều khán giả trẻ? Theo anh nên làm theo cách nào?

Nhạc giao hưởng thính phòng còn khá xa lạ đối với một bộ phận công  chúng, điều này tôi cũng rất băn khoăn. Là người tham gia vào lĩnh vực này tôi  cũng muốn giới thiệu, quảng bá đến công chúng nhiều hơn. Nhưng hiện tại cách làm của chúng ta còn quá cứng nhắc. Tôi cũng không dám mạo muội nói lên cách làm của mình. Nhưng anh có đến với chương trình biểu diễn thì anh cũng sẽ thấy được cảm nhận của công chúng sau khi nghe tác phẩm này. Giai điệu quen thuộc được cách điệu nhưng không quá lạ lẫm, hướng dẫn người nghe thông qua phần giới thiệu nội dung tư tưởng tác phẩm, phân tích nhẹ nhàng không quá chuyên môn chuyên ngành …

Để có được chương trình thành công vừa rồi, bên cạnh anh chắc hẳn có một ê kíp giúp đỡ ? Anh có thể chia sẻ?

Có được thành công của đêm diễn vừa qua là sự ủng hộ rất lớn từ phía PGS.TS Nhạc sĩ Nguyễn Văn Nam, TS. Văn Thị Minh Hương – Giám đốc Nhạc Viện TP.HCM, Viện sĩ - Tiến sĩ Cao Văn Phường - Hiệu Trưởng – Chủ tịch HĐQT trường Đại Học Bình Dương, Công  ty Cổ phần phát triển nhà Thủ Đức và các cô chú cựu học sinh miền Nam. Một lần nữa tôi cũng xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô giáo, các đơn vị, anh  chị đồng nghiệp và các bạn đã đến và ủng hộ chương trình.

Xin cám ơn nhạc sĩ về cuộc trò chuyện này và chúc mừng thành công của anh!

Xuân Anh ANVN21 (09/2011)