Một đời người năm chìm bảy nổi. Kiếp cầm ca lắm lúc thăng trầm. Tony Bennett trở thành trường hợp tiêu biểu của những nghệ sĩ biết vực dậy một khi đã chạm đáy. Vào năm 85 tuổi, chất giọng của Tony Bennett đương nhiên không thể hay bằng thời kỳ huy hoàng những năm 1960, khi tiếng hát sung mãn tràn đầy nhựa sống.

Nhưng kinh nghiệm của năm tháng lại làm cho cách diễn đạt của Tony Bennett thêm dày dặn, cách “hát lệch” của ông vẫn có một không hai, rất nhiều người đi sau ông đã tìm cách bắt chước nhưng chưa ai có thể sánh bằng…

Sở dĩ nhắc lại giọng ca huyền thoại Tony Bennett vì không ai ngờ giọng ca 85 tuổi này vẫn đủ sức làm nên kỳ tích trong lịch sử âm nhạc với vị trí quán quân bảng xếp hạng Billboard qua album Duets II vừa mới phát hành. Như vậy, Bennett đã trở thành nghệ sĩ còn sống cao tuổi nhất đạt được thành tích này. Đây cũng là lần đầu tiên Bennett đứng đầu bảng xếp hạng Billboard trong 60 năm phát triển sự nghiệp của mình. Album Duets II gồm các nhạc phẩm do ông song ca cùng 17 nghệ sĩ khác, trong đó có Lady Gaga, Michael Buble và nữ ca sĩ quá cố Amy Winehouse. Giọng ca từng chiếm hữu đến 14 tượng kèn vàng Grammy này bắt đầu đặt dấu ấn trên thị trường âm nhạc thế giới từ những năm 1950. Ông từng chiếm vị trí quán quân trong bảng xếp hạng đĩa đơn của Billboard trong suốt 10 tuần với ca khúc Because of you. Cho đến nay, lượng đĩa bán ra của ông đã đạt 50 triệu bản.

Một trong những yếu tố dẫn đến cuộc tranh cãi về album mới của Bennett chính là việc ông đề cập cuộc khủng bố ngày 11-9 ở Mỹ đã từng gây chấn động cả thế giới. Ông chia sẻ: “Điều duy nhất tôi muốn mang đến cho mọi người thông qua âm nhạc của tôi là cầu mong hòa bình đến với mọi người trên khắp thế giới này”. Album Duets II bán được 179.000 bản trong tuần lễ đầu tiên ra mắt. Một cách tình cờ, bản ghi âm này cũng là bản ghi âm cuối cùng của giọng ca xấu số Amy Winehouse.Hát lệch trùng nhịp, phá cách trùng điệu” - đó là những gì mà Bennett ghi dấu ấn đậm nhất trong lòng người nghe. Vốn là vào những năm 1950, làng nhạc Mỹ đã có sẵn một giọng ca vàng, được mệnh danh là The Voice, danh ca Frank Sinatra tung hoành trên vòm trời ca nhạc. Theo lời khuyên của giới sản xuất chuyên nghiệp, theo đó Bennett nên làm khác hẳn, chứ đừng có bắt chước giọng ca Frank Sinatra. Vậy là Tony Bennett rèn luyện cho mình một kỹ thuật riêng biệt, một cách hát mà chỉ cần nghe qua câu đầu người ta có thể nhận ra ngay. Khi đó, chất giọng của Tony Bennett không mềm mại mượt mà như ông hoàng Nat King Cole, không dí dỏm duyên dáng như Bing Crosby, không mơn trớn đa tình như Dean Martin, nhưng không ai nắm bắt được độ dài của từng nốt nhạc tài hơn ông.

Frank Sinatra nổi tiếng nhờ lối hất câu đá chữ. Tony Bennett sáng chế ra cách hát lệch mà không sai nhịp, phá cách mà vẫn trùng điệu. Nhờ cách hát không bao giờ bám sát nốt nhạc, theo kiểu giai điệu viết như thế nàothì cứ hát y như thế nấy, Tony Bennett làm cho bài hát trở nên mới lạ. Nói cách khác, nếu ta đơn thuần ghi âm giọng ca mộc của ông thì giai điệu của từng lời ca khác hẳn với phần nhạc đệm. Nhờ vào lối diễn đạt “hát lệch mà không sai nhịp” mà tên tuổi của Tony Bennett không ngừng đi lên, thành công trong hơn một thập niên liền cho đến năm 1965. Trong thời gian này, ông ghi âm nhiều bản nhạc để đời kể cả nguyên tác và phiên bản chuyển dịch. Chẳng hạn như Blue Velvet, Stranger in Paradise, I left My heart in San Francisco, The Good Life (chuyển dịch từ bài hát tiếng Pháp La Belle Vie của Sacha Distel), The Shadow of your smile (ca khúc chủ đề của bộ phim The Sandpiper – Le Chevalier des Sables với hai thần tượng điện ảnh Elizabeth Taylor và Richard Burton trong vai chính).

Sinh thời, Giọng ca Vàng Frank Sinatra được xem như là không có đối thủ, lại khen tiếng hát của Tony Bennett bằng một câu nói như thế này: “Trong làng giải trí, ít có ai hát hay bằng Tony Bennett. Ông là ca sĩ duy nhất mà tôi có thể bỏ tiền ra mua vé đi xem hát mà không hề tiếc rẻ một đồng xu”.

Hòa Bình ANVN22 (11/2011)